PREVENTIE

Het begrip preventie wil nog wel eens voor misverstand zorgen. Het wordt tweeledig gebruikt. Een keer in de zin van het voorkomen een allergie en de andere keer in de zin van het voorkomen van een allergische reactie.

Voor uitleg in de zin van het voorkomen van allergie kijkt u op deze pagina [allergiepreventie]

Op deze pagina wordt preventie beschreven in de zin wat je kunt doen om te voorkomen dat er een allergische reactie optreedt. Echter je moet je wel realiseren dat 100% bescherming niet mogelijk is. Het eisen van 100% veiligheid is dan ook irreëel, maar streven naar 100% kan wel geëist worden! Tevens gaan we hier in op preventie in de zin van verergering van de effecten van een ernstige allergische reactie.
 

Wat kan je er tegen doen?

Wanneer de diagnose allergie met kans op anafylactische reactie is het eerst belangrijk om te weten waarop je anafylactische reageert. Dit MOET door de behandelend arts goed uitgezocht worden omdat er anders sociaal én medisch (wanneer voedingallergie de oorzaak is) mogelijk onnodige beperkingen opgelegd worden. Deze beperkingen zijn voor de patiënt niet wenselijk en mogelijk zelfs schadelijk, maar ook voor de omgeving is het beter om duidelijk te weten waarop iemand reageert omdat er anders onredelijke eisen gesteld zouden kunnen worden.

De enige manier om te voorkomen dat er een voedselallergische reactie optreedt, is  vermijden dat het allergeen in contact komt met de patiënt.

Eliminatiedieet

Alle voedingsmiddelen die klachten geven moeten worden vermeden. Belangrijk is dat producten die in onbewerkte vorm niet verdragen kunnen worden, zoals groente en fruit, vaak wel in bewerkte vorm kunnen worden genuttigd, aangezien de betreffende allergenen niet bestand zijn tegen verhitting (thermolabiel). in dat geval is het dan ook voldoende om de rauwe producten te vermijden. Ook is het van belang erop te letten dat slechts die voedingsmiddelen worden vermeden die daadwerkelijk klachten geven. Het is niet nuttig en nodig om groepseliminatie te doen bij pinda-allergische patiënten is het meestal niet nodig om andere peulvruchten te vermijden, aangezien deze meestal geen klachten geven. Dit ondanks het feit dat bij het allergologisch onderzoek soms wel positieve reacties op deze voedingsmiddelen worden gezien. 

Bij patiënten met kans op ernstige allergische reacties dient strikte eliminatie te worden gedaan. Dat houdt in dat ook kleine hoeveelheden (sporen) van het verdachte voedingsmiddel moeten worden vermeden. Aangezien sommige sommige allergenen in bepaalde producten verborgen aanwezig kunnen zijn, dient een patiënt daar op gewezen te worden. Zo kunnen pindabestanddelen voorkomen in producten waarin men dat niet direct verwacht, zoals soepen, sauzen, koekjes, oosterse gerechten en waterijs.

Vaak wordt deze patiënten geadviseerd gebruik te maken van zgn. "vrije" merkartikelenlijsten, die worden uitgegeven door het Voedingscentrum (www.voedingscentrum.nl).

In de dagelijkse praktijk blijkt dat allergische reacties op voeding niet altijd te voorkomen zijn. Vaak is dit te wijten aan verborgen allergenen of onvoldoende inzicht in de problematiek. In dit opzicht zijn verjaardag- en logeerpartijtjes bij kinderen berucht. Ook op vakantie in het buitenland treden nogal eens problemen op, o.a. door het gebruik van een andere taal bij de etikettering van voedingsmiddelen.
Daarom is nodig aan patiënten met kans op meer ernstige reacties adviezen te geven over medicamenteuze interventie.
Bij elk dieetadvies dient ervoor gewaakt te worden dat de voeding volwaardig is en of het voorgestelde dieet voor de betreffende persoon ook haalbaar is.
In het gelukkig zeldzame geval dat (tijdelijk) geen volwaardig dieet samengesteld kan worden dient suppletie van bijv. calcium en vitaminen plaats te vinden. 

Koemelkallergie bij zuigelingen/kinderen
 

Voorkomen dat de allergische reactie erger wordt!

Zoals eerder gezegd is 100% veiligheid (vermijding) niet te realiseren. Dit betekent dat je er op voorbereidt moet zijn om handelend op te treden wanneer er toch een allergische reactie optreedt.
Wanneer je vermoedt dat er een blootstelling heeft plaatsgevonden dan volg je de stappen op het Actieplan.
In geval de reactie erger wordt is er een uiterst effectief noodredmiddel dat de symptomen van de allergische reactie onderdrukt.
Je moet dan direct intramusculair (in de dijbeenspier) adrenaline (Epinefrine) toedienen en direct 112 (ambulance) bellen.

In Nederland zijn er de volgende auto-injectoren EpiPen® en de Anapen®

Pas altijd de basis regels voor EHBO toe en waarschuw anderen voor hulp.

Bij de therapie moet men onderscheid maken tussen het voorkomen (preventie) en het bestrijden van een eenmaal ontstane anafylactische aanval. 

Indien een oorzaak voor de anafylaxis is gevonden, moet alles in het werk worden gesteld om hernieuwd contact met de betreffende boosdoener te voorkomen: vermijden van insectensteken, injectiekuur met zuiver gif, vermijden van het voedingsmiddel (met behulp van een diëtiste) en andere medicijnen in geval van een geneesmiddelreactie. Bij strikte indicatie voor een geneesmiddel als acetylsalicylzuur of penicilline kan de patiënt vooraf door middel van een desensitisatiekuur ongevoelig voor het betreffende medicament worden gemaakt, waarna het zonder bijwerkingen kan worden gegeven. 

Er kan een Persoonlijke Allergiepas van het NAN worden aangeschaft waarop vermeld staat welke allergische aandoening men heeft en wat men dient te doen bij het optreden van een dergelijke anafylactische reactie en er kan een witte kruis penning (pols- of halsketting) worden aangeschaft. Hierop staat de aandoening, een relatienummer en een telefoonnummer. Dit is voor hulpverleners 24/7 bereikbaar, waarna ze de bijbehorende gegevens doorgegeven krijgen.

Therapieschema anafylaxis

i.m. = intramusculair        i.v. = intraveneus

Behandeling van Acute Anafylaxis

• Patiënt neerleggen met de benen omhoog (voeten op een stoel of krukje) , de luchtweg vrijmaken,

• Epinefrine (EpiPen® of Anapen®) toedienen (klik hier of op het menuonderdeel adrenaline auto-injector bovenaan de pagina voor meer informatie)

Bel 112, vraag naar een ambulance en vertel dat het om een anafylactische reactie gaat.

Wanneer de ambulance komt geef dan door dat er adrenaline is toegediend. Geef de EpiPen® aan het ambulancepersoneel. 
Wanneer er ook andere medicatie is toegediend geef dit ook door aan het ambulancepersoneel. 
Het ambulanceverpleegkundige zal nu de nodige stappen nemen om de patiënt veilig te stellen, deze kunnen zijn:

• infuus inbrengen 

• antihistaminicum (oraal, subcutaan of intraveneus) Deze antagoneert de werkingen van histamine. Dient na de adrenaline gegeven te worden.

• corticosteroïden (oraal, subcutaan of intraveneus). Anti-imflammatoir onderdrukken de verlate en / of geprotraheerde reactie. Dienen eveneens na de adrenaline te worden gegeven.

• bij bronchospasme vernevelen met een bètasympathicomimeticum

• indien geïndiceerd tracheotomie, zuurstof en / of intubatie.

De patiënt wordt afgevoerd naar het ziekenhuis waar deze minimaal 8 uur ter observatie blijft, in sommige gevallen tot 24 uur.